Mobbing - nękanie w pracy

Działania takie muszą zachodzić w sposób powtarzalny i regularny oraz przez pewien czas, a w ich wyniku ofiara jest sprowadzona do pozycji niższości. Mobbingiem nie jest pojedyncze zdarzenie, a także konflikt, w którym uczestniczą strony o porównywalnej sile (o podobnych stanowiskach). Istotą mobbingu są systematyczne i uporczywe działania stosowane wobec ofiary w czasie nie krótszym niż 6 miesięcy.

            Według danych Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy w 2003 r. 12 milionów pracowników z Unii Europejskiej doświadczyło mobbingu.
W 2004 r. do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęło 395 skarg dotyczących mobbingu (74 w różnym stopniu uzasadnionych). W czerwcu 2002 roku CBOS przeprowadził badanie, z którego wynika z badania, 5 proc. pracowników w Polsce jest na co dzień szykanowanych przez przełożonego.

            Spotyka nas w miejscu pracy. Coś, co początkowo bierzemy za objaw złego humoru zaczyna być dokuczliwą codziennością. Twój uśmiech jest nieodwzajemniony, a wręcz spotyka się z niechętnym spojrzeniem. Nagle zauważasz, że twoje wysiłki są niedoceniane, celowo niedostrzegane. Twoje pomysły trafiają na opór lub są wykpione, zostajesz sam z nadmiarem obowiązków zbyt ciężkich do udźwignięcia, ale dajesz z siebie wszystko wierząc, że  w końcu ktoś to doceni. Tymczasem jest zupełnie inaczej; jako ostatni dowiadujesz się o nowych zadaniach i nikt nie informuje cię o obowiązkach z tym związanych. W końcu otrzymujesz naganę za nie wywiązywanie się z powierzonych obowiązków.

            Wśród najbardziej charakterystycznych dla mobbingu zachowań wobec osób mobbowanych są: rozpowszechnianie plotek i oszczerstw, izolowanie społeczne i zawodowe, blokowanie niezbędnych informacji związanych z wykonywaną pracą, przydzielanie zbyt łatwych lub zbyt trudnych zadań, ciągłe krytykowanie pracy, stosowanie przemocy fizycznej, wysnuwanie insynuacji na temat zdrowia psychicznego ofiary, czynienie bezosobowych aluzji, wykonywanie poniżających gestów i spojrzeń, obmawianie za plecami, publiczne poniżanie, utrudnianie bądź uniemożliwianie wypowiedzi, kwestionowanie decyzji, fałszywe ocenianie pracy oraz stosowanie agresji słownej.

            Żyjesz w ciągłym stresie, każdy dzień pracy okupujesz lękiem, bólem żołądka, głowy,   złym samopoczuciem, zmęczeniem, pojawiają się kłopoty z koncentracją i uwagą, zaburzenia snu, stany  depresyjne, choroby fizyczne. Kończysz dzień pracy łzami. Czujesz się wciąż ofiarą, wyczerpany emocjonalne.  Brak zaufania do siebie, spadek zaangażowania w pracę, poczucie bezsilności, alienacji, wstydu, braku bezpieczeństwa i poniżenia, zaburzenia relacji społecznych poza miejscem pracy, konflikty w rodzinie czy nawet próby samobójcze to wszystko wynik działań mobbingowych .

            Dlaczego godzimy się na tę sytuację? Niestety rynek pracy nie obfituje w oferty. Znosimy nadużycia, pracę po godzinach bez wynagrodzenia, poniżej kwalifikacji w obawie przed jej utratą, a co za tym idzie obniżeniem statusu materialnego.

            Osoba podejmująca walkę z mobberem, (często jest nim przełożony) pozostaje bez szans przeciwko osobie bardziej ustosunkowanej. Ale paradoksalnie, to na pracodawcy leży obowiązek przeciwdziałania podobnym sytuacjom. W tej sytuacji pracownik zmuszony jest do odejścia ze swego miejsca pracy. Ważne,  aby w wypowiedzeniu zaznaczyć, że jest spowodowane mobbingiem. To pozwoli pracownikowi dochodzi swoich praw w sądzie, m.in. odszkodowania za utratę pracy ze względu na mobbing, a także za utratę zdrowia.

Istotne, że to do pracownika należy obowiązek udowodnienia, że podlegał takim działaniom. Problemem może być fakt, że sprawca często działa po kryjomu, ponadto stara się wrogo nastawić inne osoby (przełożonego, współpracowników) do pracownika nękanego, zrobić z niego osobę chorą psychicznie, albo co najmniej niezrównoważoną lub kłótliwą.

            Istnieje duże prawdopodobieństwo, że nękanemu pracownikowi trudno będzie znaleźć świadków mobbingu, gdyż inni pracownicy mogą się bać utraty miejsca pracy w zamian za zeznania obciążające pracodawcę, mogą się również bać ośmieszenia, że bronią osoby 'niezrównoważonej'. Dlatego ważne, by zbierać dokumenty, a nawet nagrania mogące służyc za dowód w sądzie.

             Jednakże mało kto wie, że założenie sprawy, wynajęcie adwokata i prowadzenie postępowania w sądzie to operacje kosztowne, zwłaszcza dla osoby pozbawionej dochodu.

Istnieją jednak organizacje służące wsparciem osoby poszkodowane. Pracownik może poprosić o pomoc związki zawodowe lub okręgową inspekcję pracy. Może się również zwrócić do stowarzyszeń antymobbingowych - najbardziej znane jest Ogólnopolskie Stowarzyszenie Antymobbingowe .