Życie z Alzheimerem - czy może być godne? Alzheimer w pytaniach i odpowiedziach

Zaburzenia pamięci można leczyć!


- rozmowa ze Sławomirem Wolniakiem, lekarzem psychiatrą, biegłym sądowym, ordynatorem Kliniki Wolmed w Dubiu k. Bełchatowa

1. Jak reagować na diagnozę „Pani bliski cierpi na chorobę Alzheimera?

- Przede wszystkim nie wpadać w panikę. Panika, lęk i złe emocje, to najgorsze reakcje jakie mogą towarzyszyć rozpoznaniu przewlekłej bądź nieuleczalnej choroby.
Jeśli jest to tylko  wstępna diagnoza, warto skupić się nad dalszymi badaniami, które pozwolą ją potwierdzić bądź wykluczyć, a także dadzą dokładniejszy obraz mózgu chorego. Chory powinien zostać poddany testom neurologicznym, psychiatrycznym, badaniom krwi, a przede wszystkim wykonać radiologiczne badanie mózgu – tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Na tym etapie dobrze jest zebrać jak najwięcej wiedzy o objawach, przebiegu i leczeniu, aby móc precyzyjnie rozmawiać ze specjalistami i skutecznie przygotować do dalszych działań. 


2. Samotność opiekuna, grupy samopomocowe. Gdzie szukać pomocy?

- Grupą wymagającą szczególnego wsparcia są nie tylko osoby chore, ale także ich rodziny i opiekunowie. Dźwigają nadzwyczaj ciężkie brzemię opieki nad osobą tracącą pamięć. Często muszą rezygnować z aspiracji zawodowych, towarzyskich i społecznych. Stała opieka nad takim chorym wymaga ogromnego wysiłku zarówno psychicznego jak i fizycznego czy finansowego. Na szczęście w Europie, ale także w Polsce, świadomość tych zagadnień jest coraz większa. Zarówno placówki państwowe jak i stowarzyszenia czy grupy samopomocowe przygotowują  kompleksowe projekty pomocy chorym i opiekunom. Najbardziej chyba znanym jest Stowarzyszenie Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera, ale w każdym prawie mieście istnieją także różne grupy wsparcia. Wiele informacji na ten temat można znaleźć w Internecie. Od kilku lat w naszym kraju 21 września obchodzony jest jako Światowy Dzień Walki z Chorobą Alzheimera. W tym okresie pojawia się wiele ciekawych inicjatyw, dyżury specjalistów, porady, publikacje z których można skorzystać bezpłatnie.
Ważne, aby opiekunowie nie traktowali choroby jako wstydliwej przypadłości w rodzinie, którą trzeba izolować od świata zewnętrznego. Im więcej informacji przekażemy w najbliższym środowisku, im więcej nawiążemy kontaktów, tym łatwiej będzie uzyskać pomoc, wiedzę  i różnorakie wsparcie.


3. Matka mojej babci miała Alzheimera, moja babcia miała Alzheimera, czy to znaczy, że moją mamę i mnie też to czeka? Czy to choroba genetyczna?

Mechanizm dziedziczenia podwyższa ryzyko zachorowania, ale nie jest jednoznaczny z wystąpieniem choroby. W ok. 10 procentach przypadków z powodu specyficznej budowy genów, ryzyko jest znacznie podwyższone. W chorobie Alzheimera za zanik komórek nerwowych w obrębie kory mózgowej odpowiada m.in. białko beta-amyloid, które rozrastając się gwałtownie tworzy w mózgu gęste złogi, tzw. płytek starczych. Przyczyny tego zjawiska wciąż nie są jeszcze w pełni wyjaśnione. Powtarzalność choroby w rodzinie może mieć zarówno podłoże genetyczne jak i środowiskowe. Jeżeli babcia, która zapadła na chorobę Alzheimera była gnuśna intelektualnie, stosowała wysokotłuszczową dietę, była otyła, unikała ruchu i przekazała te nawyki swojej córce, córka prowadząc podobny tryb życia, również może zachorować. Jeśli jednak, pamiętając o zagrożeniach rodzinnych, potomstwo  zadba o swoje zdrowie, kondycję, a przede wszystkim higienę psychiczną, ma dużą szansę uniknięcia chorób otępiennych. Wielu badaczy podkreśla, że dolegliwości  te znacznie częściej dotykają ludzi z niższym wykształceniem, u których nie wytworzyła się potrzeba poznawania nowych dziedzin. Częściej chorują także osoby samotne, izolujące się od świata i dopływu informacji.


4. Kto jest narażony na tę chorobę najbardziej?

- Ponieważ nie znane są wszystkie przyczyny powstawania choroby, trudno jednoznacznie określić grupy największego ryzyka. Uczeni podkreślają, że zagrożeni  mogą być bliscy krewni, osoby po 65 roku życia z zaburzeniami poznawczymi, osoby po urazach mózgu, cierpiące na depresję, z podwyższonym poziomem cholesterolu, otyłe i prowadzące wyniszczający tryb życia – nadmierny stres, nadużywanie alkoholu, narkotyków, leków. Badania potwierdzają, ze zapadalność na chorobę Alzheimera wzrasta z wiekiem. Ważnym czynnikiem są także choroby współistniejące (np. cukrzyca, choroby układu krążenia itp.).


5.Czy istniej możliwość ochrony przed Alzheimerem?

-Zdania naukowców na temat skuteczności konkretnych terapii w zapobieganiu chorobie Alzheimera są podzielone. Większość jednak zgadza się, że szeroko pojęty zdrowy styl życia i dieta bogata w warzywa, owoce, ryby, a nawet lampkę czerwonego wina spowalnia procesy starzenia się organizmu, w tym mózgu. Naukowcy zgodnie podkreślają, że aktywność intelektualna i utrzymywanie relacji społecznych aktywizują mózg i utrzymują w odpowiedniej kondycji. 


6. Czy życie z tą chorobą może być godne?

Choroba Alzheimera jest nieuleczalna. Można jednak żyć z nią wiele lat, przy odpowiedniej opiece bliskich i lekarskiej, dożywając późnego wieku. Nowoczesne leki opóźniają postęp choroby, poprawiają nastrój i funkcje myślenia. Odpowiednia terapia ruchowa – kąpiele, masaże, spacery i zajęcia skłaniające do myślenia, znacznie podnoszą skuteczność działania leków.  Nie powinniśmy jednak ukrywać, że w późnym stadium choroba uniemożliwia wykonywanie najprostszych czynności, a dotknięta nią osoba wymaga nieustannej opieki. Poziom życia chorego i jego poczucie godności, zależy więc niestety od wysiłku opiekunów.


7. Skuteczne leki. Czy istnieją?

Naukowcy wciąż poszukują skutecznego leku powstrzymującego proces choroby i szczepionki, która mogłaby jej zapobiegać. Niektórzy badacze zakładają optymistycznie, że może to nastąpić w ciągu najbliższych kilku – kilkunastu lat. Tymczasem musimy zadowolić się farmaceutykami spowalniającymi postęp choroby oraz  terapią wzmacniającą, które pozwalają znacznie spowolnić proces rozwoju choroby.


8. Po co są i dla kogo Dni Otwarte?

- Zapraszamy  nie tylko cierpiących na chorobę Alzheimera, ale również wszystkie osoby, które zauważyły u siebie osłabienie pamięci, są w grupie podwyższonego ryzyka, bądź niepokoją się o zdrowie swoich bliskich. Psychologowi i psychiatrzy skierują na odpowiednie badania,  przeprowadzą wstępną diagnozę, doradzą jak postępować w ciężkich przypadkach. Zapraszamy także osoby zdrowe, które chcą uzyskać informacje o profilaktyce chorób otępiennych. Dni Otwarte są odpowiedzią naszej Kliniki na codzienne problemy służby zdrowia, która zmusza niezamożne osoby do czekania na wstępną diagnozę wiele tygodni i miesięcy. Chcemy oszczędzić im niepokoju i stresu i pomóc jak najszybciej uzyskać odpowiednią pomoc. Wczesna diagnostyka jest bowiem podstawą powodzenia terapii.  
-

Dziękuję za rozmowę